KÍCH HOẠT ENZYME NỘI SINH – CHÌA KHÓA TỰ CHỮA BỆNH

Enzyme là gì? Bản chất thực sự của Enzyme trong cơ thể?

Thực chất, Enzyme là gì? Enzyme xuất hiện từ đâu?

Đó là kết quả của hàng tỷ năm tiến hóa sinh học.

Mỗi tế bào trong cơ thể có “nhà máy sản xuất enzyme” … đó là DNA! DNA chính là “bản thiết kế” để tạo ra enzyme.

DNA gửi bản thiết kế này cho 1 nhà máy siêu nhỏ bên trong tế bào (ribosome)

Nhà máy siêu nhỏ ribosome sẽ ráp từng mảnh lại để tạo ra enzyme từ các axit amin (đạm)

Vậy là enzyme đã được tạo ra!

Vai trò của enzyme là gì?

Enzyme chính là “sinh khí” của sự sống. Không có enzyme, không một phản ứng hóa học nào trong cơ thể xảy ra được … tức là không có sự sống.

Enzyme giống như đầu bếp trong nhà hàng. Nếu không có đầu bếp, nguyên liệu vẫn còn đó, nhưng không thể nấu thành món ăn.

Enzyme nội sinh hoạt động như thế nào?

Không có enzyme, chuyện gì xảy ra?

Không tiêu hóa được thức ăn -> Bạn ăn vào nhưng cơ thể không thể hấp thụ dinh dưỡng, dẫn đến suy kiệt.

Không có enzyme, mọi thứ chỉ là vật chất chết … có enzyme thì mới có sự sống.

Không có enzyme, bánh mì bạn ăn sẽ nằm ì trong dạ dày, không tiêu hóa nổi.

Nhưng nó hoạt động như thế nào?

Enzyme chỉ nhận đúng “chìa khóa” của nó!

Mỗi enzyme được tạo ra có một hình dạng đặc biệt, giống như ổ khóa.

Nó chỉ phản ứng với một chất cụ thể có hình giống chìa khóa.

Ví dụ:

Bạn có một chìa khóa cửa nhà … nó chỉ mở đúng cửa nhà bạn, không mở được cửa hàng xóm!

Vậy enzyme không hoạt động lung tung, mà chỉ thực hiện đúng một nhiệm vụ của nó!

Enzyme có thể tăng tốc phản ứng sinh học 1 triệu lần!

Khi chìa khóa (chất nền) khớp vào ổ khóa (enzyme), enzyme sẽ biến đổi chất nền cực nhanh.

Một phản ứng hóa học bình thường có thể mất vài năm để diễn ra, nhưng nhờ enzyme, nó chỉ mất vài miligiây!

Cũng giống như:

Bạn muốn đốt củi nhưng không có lửa … phải chờ cả trăm năm để nó tự mục nát!

Nhưng nếu bạn có một tia lửa (enzyme), củi sẽ cháy ngay lập tức!

-> Enzyme chính là “tia lửa” giúp mọi phản ứng sinh học diễn ra tức thì!

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, enzyme không bị mất đi. Nó tự tách ra và tiếp tục thực hiện công việc của mình các lần sau nữa!

Giống như 1 công nhân trong nhà máy làm việc hết ca, nhưng không nghỉ việc mà tiếp tục làm!

Nhờ vậy, enzyme có thể sử dụng lại (thậm chí có thể hàng triệu lần mà chưa bị phá hủy).

Bạn có thể hình dung enzyme giống như một chiếc búa trong nhà máy.

Bạn có thể dùng chiếc búa đó để đóng đinh hàng ngàn lần mà nó vẫn hoạt động tốt.

Tất nhiên theo thời gian, búa sẽ bị mòn, hỏng và cần thay thế.

Tương tự với enzyme: Mỗi enzyme có thể tham gia vào hàng triệu phản ứng mà không bị hao mòn ngay.

Nhưng sau một thời gian, enzyme sẽ bị phá hủy, mất hoạt tính hoặc bị đào thải, lúc đó cơ thể cần sản xuất enzyme mới.

Cơ thể kiểm soát enzyme như thế nào?

Enzyme không tự do hoạt động bừa bãi. Cơ thể có cơ chế bật/tắt enzyme để không gây hỗn loạn.

1 số enzyme chỉ hoạt động khi nhận được tín hiệu từ não hoặc hormone.

Giống như 1 cánh cửa có hệ thống nhận diện vân tay … chỉ mở khi đúng người chạm vào -> Nhờ vậy, enzyme hoạt động có tổ chức, không bị loạn!

Nói cách khác, enzyme giống như 1 “đội quân lao động siêu tốc” trong cơ thể, làm mọi thứ hoạt động đúng kế hoạch, không cần ai hướng dẫn!

Khi bạn ăn thực phẩm giàu protein (thịt, cá, trứng, đậu…), hệ tiêu hóa sẽ phân giải chúng thành các axit amin riêng lẻ.

Axit amin giống như các mảnh ghép LEGO…. Và cơ thể lấy từng mảnh LEGO để xây dựng các enzyme khác nhau

Sau khi được tạo ra, enzyme sẽ đi đến đúng nơi cần thiết trong cơ thể để thực hiện nhiệm vụ.

Các loại enzyme trong cơ thể?

Mỗi enzyme có một chức năng chuyên biệt, như:

– Tiêu hóa thức ăn

– Sửa chữa tế bào

– Chuyển hóa năng lượng

– Giúp cơ bắp hoạt động

Enzyme giống như những thợ máy sửa xe … mỗi thợ có nhiệm vụ riêng như bơm dầu, kiểm tra động cơ, thay lốp…

Vậy trong cơ thể có bao nhiêu loại enzyme?

Hiện nay, khoa học đã phát hiện ra hơn 5.000 loại enzyme khác nhau, và con số này có thể còn lớn hơn nữa!

Chia thành 3 nhóm chính:

– Enzyme tiêu hóa … Giúp phân hủy thức ăn (ví dụ amylase, lipase, protease…)

– Enzyme chuyển hóa … Hỗ trợ các phản ứng hóa học trong tế bào (ví dụ catalase, ATP synthase…)

– Enzyme thải độc & sửa chữa tế bào … Giúp cơ thể loại bỏ độc tố và tái tạo mô (ví dụ glutathione peroxidase…)

Không có enzyme -> Cơ thể cũng không thể hoạt động!

Nhưng enzyme không phải là thứ “thần kỳ” hay “huyền bí”!

Nó chỉ là một loại protein đặc biệt do cơ thể tự sản xuất từ nguyên liệu có sẵn như:

Đạm (protein) -> Là thành phần chính để tạo enzyme.

Vitamin & khoáng chất -> Là yếu tố giúp enzyme hoạt động (ví dụ: Kẽm, Magie, Vitamin B, C…).

Enzyme giống như công nhân trong nhà máy.

Nguyên liệu (đạm, vitamin, khoáng chất) giống như gạch, xi măng để xây nhà.

Nếu thiếu nguyên liệu, cơ thể không thể sản xuất enzyme đầy đủ.

Ăn enzyme từ thực phẩm có thực sự cần thiết?

Vậy có cần ăn enzyme từ thực phẩm không?

Không nhất thiết! Cơ thể tự sản xuất enzyme từ thực phẩm dinh dưỡng.

Sai lầm phổ biến của quảng cáo thực phẩm bổ sung enzyme:

Họ nói: “Ăn enzyme thì có enzyme” -> điều này không đúng

Enzyme là protein, khi ăn vào, cơ thể sẽ tiêu hóa đa số chúng như bao protein khác!

Họ nói: “Cơ thể thiếu enzyme, cần bổ sung từ bên ngoài” -> Sai một nửa!

Cơ thể chỉ thiếu enzyme khi quá yếu, bệnh nặng hoặc dinh dưỡng kém, còn bình thường, cơ thể tự tạo đủ enzyme nếu ăn uống đúng.

Enzyme không phải là phép màu có thể lấy từ ngoài!

Cơ thể tự tạo enzyme từ thực phẩm giàu đạm, vitamin, khoáng chất.

Miễn là cơ thể khỏe mạnh, enzyme sẽ được sản xuất liên tục.

Chỉ cần ăn uống đủ chất, không cần tốn tiền mua thực phẩm bổ sung enzyme!

Tất nhiên ăn thực phẩm tươi sống như rau củ có rất nhiều enzyme tất nhiên tốt cho sức khỏe -> Thực phẩm sống thường giàu dinh dưỡng khác (vitamin, khoáng chất, chất xơ) -> Những chất này mới hỗ trợ cơ thể tự sản xuất enzyme, chứ không phải do bạn ăn enzyme vào mà có ngay enzyme.

Enzyme trong thực phẩm giống như một cái bật lửa -> Khi bạn ăn vào, lửa có thể giúp nấu chín thức ăn nhanh hơn (hỗ trợ tiêu hóa nhẹ nhàng hơn), nhưng lửa đó không tồn tại lâu -> Điều quan trọng hơn là có củi (dinh dưỡng) để cơ thể tự tạo lửa mới (enzyme mới).

Còn giả sử nếu có một cách nào đó để enzyme từ bên ngoài ồ ạt chui vào máu và hoạt động, thì nó sẽ tạo ra một số vấn đề lớn:

Vì enzyme rất đặc thù!

Mỗi enzyme có cấu trúc riêng, chỉ hoạt động ở đúng môi trường và đúng nhiệm vụ.

Nếu enzyme từ bên ngoài không giống với enzyme mà cơ thể tự tạo ra, nó sẽ không biết phải làm gì trong cơ thể bạn!

Giống như bạn thuê một người thợ nước đến để sửa điện … họ không biết phải làm gì!

Nếu bất kì 1 enzyme ngoại sinh nào mà cứ vào máu ồ ạt mà không bị kiểm soát, nó có thể gây hại -> Ví dụ 1 số enzyme có thể phá hủy protein, mô tế bào, hoặc gây rối loạn trong máu -> Nếu enzyme này lọt vào máu, nó có thể phá hủy protein của chính cơ thể bạn.

1 enzyme tiêu hóa bình thường chỉ hoạt động trong ruột. Nếu nó vào máu, nó có thể tiêu hóa cả các mô khỏe mạnh của cơ thể.

Bởi vậy nên: cơ thể cũng có hàng loạt hàng rào bảo vệ để ngăn enzyme lạ vào máu

Vì enzyme ngoại lai có thể nguy hiểm, cơ thể có nhiều lớp bảo vệ:

– Dạ dày sẽ phá hủy enzyme lạ bằng axit.

– Hệ miễn dịch có thể nhận diện enzyme lạ là “kẻ xâm nhập” và tấn công nó.

– Gan và thận sẽ lọc bỏ enzyme lạ nếu nó lọt vào máu.

Có một số enzyme có thể giúp ích khi uống vào, nhưng chỉ trong những trường hợp đặc biệt:

Enzyme tiêu hóa: Một số người bị suy tuyến tụy có thể dùng enzyme bổ sung để giúp tiêu hóa thức ăn tốt hơn.

Enzyme trong thực phẩm (như đu đủ, dứa) có thể hỗ trợ tiêu hóa nhẹ nhàng hơn, nhưng không thay thế enzyme nội sinh.

Một số enzyme có thể dùng ngoài da (như enzyme trong kem trị sẹo), nhưng chúng không vào máu.

-> Cách tốt nhất để có đủ enzyme là cơ thể tự sản xuất … và nó cần đạm, vitamin, khoáng chất…. để làm điều đó!

Enzyme trong rau củ quả thì sao?

Enzyme trong thực phẩm có thể không trực tiếp thay thế enzyme nội sinh, nhưng nó có thể tác động gián tiếp lên cơ thể theo nhiều cách.

Vể bản chất: Enzyme thực vật được tạo ra để phục vụ cho chính nó, chứ không phải cho cơ thể con người.

Ví dụ: Enzyme trong táo giúp táo chín và tự phân hủy khi hỏng.

Enzyme trong dứa (bromelain) giúp phân giải protein….

Nếu bạn ăn dứa, enzyme bromelain trong đó có thể giúp phân giải protein dư thừa, giảm viêm nhẹ, nhờ đó cơ thể có thể tập trung làm việc khác thay vì tốn năng lượng tạo enzyme tiêu hóa protein.

-> Enzyme trong thực phẩm không thay thế enzyme nội sinh, nhưng có thể gián tiếp giúp cơ thể điều chỉnh enzyme của chính nó.

Bromelain giống như một công nhân tạm thời:

Nó không phải nhân viên chính thức của nhà máy (cơ thể bạn).

Nhưng khi vào cơ thể, nó vẫn có thể làm việc (tiêu protein dư thừa, giảm viêm).

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, nó không thể tự nhân bản hay tồn tại lâu dài như enzyme nội sinh.

Bromelain giống như một nhóm thợ sửa chữa từ bên ngoài

Nó không phá nhà bạn, chỉ giúp dọn dẹp rác thải.

Nhưng nếu bạn đưa nhầm thợ phá dỡ vào, họ có thể phá sập cả căn nhà.

Hiểu đơn giản:

Enzyme nội sinh là ổ khóa siêu phức tạp

Là những chất xúc tác sinh học mạnh mẽ, thúc đẩy hàng triệu phản ứng trong cơ thể.

Cực kỳ chuyên biệt … giống như ổ khóa chỉ mở được đúng chìa.

Cơ thể tự sản xuất, đảm nhiệm mọi chức năng sống.

Enzyme ngoại sinh là công cụ hỗ trợ đơn giản

Không mạnh mẽ như enzyme nội sinh, nhưng có thể giúp đỡ gián tiếp.

Không phải chất xúc tác cho phản ứng sinh học trong cơ thể, mà chỉ hỗ trợ quá trình tiêu hóa, phân hủy protein dư thừa, giảm viêm…

Một số enzyme ngoại sinh đặc biệt (như bromelain) có thể vào máu và hoạt động, nhưng vẫn không thể thay thế enzyme nội sinh.

Enzyme nội sinh giống như động cơ xe, giúp xe chạy liên tục.

Enzyme ngoại sinh giống như công cụ sửa chữa, chỉ giúp dọn dẹp hoặc vá lỗi chứ không thể làm xe chạy mãi mãi.

Kết luận:

Enzyme nội sinh -> Cực kỳ phức tạp & không thể thay thế

Enzyme ngoại sinh -> Chỉ là hỗ trợ, không có sức sống mạnh mẽ như enzyme nội sinh

Khi ăn rau củ tươi sống, một phần nhỏ enzyme ngoại sinh có thể được hấp thụ vào máu.

Tuy nhiên, đa số enzyme trong thực phẩm bị phân hủy khi tiêu hóa (do axit dạ dày & enzyme tiêu hóa).

Chỉ một số enzyme đặc biệt (như bromelain từ dứa, nattokinase từ đậu natto…) có thể tồn tại và vào máu 1 phần nhỏ để hỗ trợ và giảm tải.

P/S: Bài về Enzyme này … là bài mình trích từ nhóm chuyên sâu có phí … để tặng 1 số bạn thắc mắc về enzyme…

Nếu bạn thấy hữu ích, hãy tiếp tục theo dõi các bài sau … để tìm hiểu thêm các phương pháp khoa học giúp cơ thể hoạt động tối ưu nhé.